Κάτι από Κάφκα…

Nandalal Bose (1882 - 1966)

Nandalal Bose (1882 – 1966)

Καλημέρα Αναγνώστη μου…

Όπως με ενημέρωσε το σημερινό Doodle της Google σαν σήμερα πριν από 130 χρόνια από εμένα γεννήθηκε ο Φραντς Καφκα. Για την ζωή του δεν θα σου πω πολλά. Τα ξέρες νομίζω και εαν δεν τα ξέρεις μπορείς να τα διαβάσεις εδώ.

Διάβασα την “Δίκη” αρκετά μεγάλη. Εννοώ οτι την διάβασα πολύ μετά την κλασσική μου εφηβεία. Την διάβασα σε μια σοφίτα, κάπου στην πρώην Ανατολική Γερμανία, ενα βράδυ που έριχνε χαλάζι και ειχα ρεπό. Και όταν λέω ένα βράδυ εννοώ  σ’ ενα βράδυ. Εψαξα λοιπόν να βρω και άλλα έργα του Κάφκα. Και έπεσα πάνω στην εκπληκτική “Μεταμόρφωση”.

Αυτά από εμένα…Ας μιλήσει ο Herr Franz…

images (2) (1)Όταν ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωινό από κακό όνειρο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε γιγάντια κατσαρίδα. Ήτανε ξαπλωμένος ανάσκελα, πάνω στη σκληρή ράχη του που ‘μοιζε με πανοπλία κι όταν σήκωνε λιγάκι το κεφάλι του μπορούσε να δει την τουρλωτή καφετιά κοιλιά του που ‘τανε χωρισμένη σε σκληρές καμπυλωτές δίπλες και που μόλις συγκρατούσε τα σκεπάσματά του για να ξεγλιστρήσουν τελείως από πάνω του. Τα πολυάριθμα ποδάρια του, που ήταν αξιοθρήνητα λεπτά σε σύγκριση με το υπόλοιπο κορμί του, ταλαντεύονταν ανήμπορα μπροστά στα μάτια του.

Τι μου συνέβη; Συλλογίστηκε. Όνειρο, δεν ήταν. Η κάμαρή του, μια συνηθισμένη ανθρώπινη κρεβατοκάμαρη, μόνο κομμάτι πιο μικρή απ’ το κανονικό, κειτόταν ήσυχη ανάμεσα στους τέσσερις γνώριμους τοίχους της. Πάνω απ’ το τραπέζι, όπου ήταν σκορπισμένα ανάκατα κάτι δείγματα από υφάσματα – ο Σάμσα ήταν περιοδεύων πωλητής –, κρεμόταν η εικόνα που ‘χε κόψει τελευταία από ‘να εικονογραφημένο περιοδικό που την είχε βάλει σε μιαν όμορφη επίχρυση κορνίζα. Η εικόνα παρίστανε μια κυρία με γούνινο καπέλο και γούνινη εσάρπα, που καθόταν στητή κι άπλωνε προς το μέρος του θεατή ένα πελώριο γούνινο μανσόν που μέσα του χανόταν ολόκληρο το χέρι της απ’ τον αγκώνα και κάτω.

Τα μάτια του Γκρέγκορ γύρισαν έπειτα στο παράθυρο και ο συννεφιασμένος ουρανός – θαρρείς πως άκουγες τις στάλες της βροχής να χτυπάνε στο περβάζι του παραθύρου – τον έριξε σε βαριά μελαγχολία. Γιατί να μην κοιμηθώ λιγάκι περισσότερο και να λησμονήσω όλες ετούτες τις ανοησίες, συλλογίστηκε αυτό όμως δεν μπορούσε να το κάνει, γιατί είχε συνηθίσει να κοιμάται γυρισμένος προς τα δεξιά και τώρα, στην κατάσταση που βρισκόταν, ήταν αδύνατο να στρίψει. Όσο κι αν πάσχισε να στρίψει προς το δεξί του πλευρό, δεν τα κατάφερε· ξανακυλούσε πάλι στ’ ανάσκελα. Δοκίμασε τουλάχιστον εκατό φορές, έκλεινε τα μάτια για να μη βλέπει τις αγωνιώδεις κινήσεις των ποδιών του και τα παράτησε μόνον όταν άρχισε να νιώθει στο πλευρό έναν απροσδιόριστο πόνο, που ίσαμε τότε του ήταν άγνωστος.

Θεέ μου, συλλογίστηκε, τι εξοντωτική δουλειά πήγα και διάλεξα!

Αυτές είναι οι πρώτες παράγραφοι της “Μεταμόρφωσης”. Ο Κάφκα, ο οποίος κατά πολλους μελέτητές του έπασχε από κατάθλιψη, ήταν γενικά όπως φαίνεται από τα βιβλία του, μια ιδιαίτερη προβληματική προσωπικότητα. Το βιβλίο αυτό με την μεταμόρφωση του Γκρέγκορ σε κατσαρίδα με “πολλά μικρά ποδαράκια” περιγράφει την ιστορία ενός αρκετά καταπιεσμένου ανθρώπου, φορτωμένου με πολλές ευθύνες , ο οποίος για χρόνια συντηρεί την οικογένειά του. Παρ’ολα αυτά   έχει τις αμφιβολίες του και τα ερωτήματά του για το ρόλο που του έχει ανατεθεί στους κόλπους αυτής της οικογένειας. Μετά λοιπόν την μεταμόρφωση καλούνται εκείνοι να τον συντηρήσουν. Ένας άνθρωπος αδικημένος, πλαισιωμένος από ανθρώπους ανήθικους για εμένα (αν και ο Καφκα δεν περιγράφει ακριβώς την ηθική τους).  Παρ’ όλη την αλλαγή του και  την μεταμόρφωσή του, τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας δεν μεταμορφώνονται σε κάτι διαφορετικό, αλλά προσαρμόζονται στην αλλαγή. Για να ερθει η αλλαγή  πρέπει το ίδιο το άτομο(ο Γκρέγκορ στην προκειμένη) να την θελήσει.  Είναι μια πάλη εσωτερική  και όχι μια αντίδραση στο περιβάλλον και είναι δύσκολο να βρει τη λύτρωση.

Η Αλληγορία στην νουβέλα αυτή έγκειται στις αλλαγές, στην εσωτερική πάλη και στον  δρόμο για την πραγματική  ενηλικίωση του καθένα. Αυτός ο δρόμος είναι γεμάτος   συνεχείς συγκρούσεις, αντιπαραθέσεις και μεταμορφώσεις.

Για τον αναγνώστη η ιστορία παρότι δεν έχει ευχάριστο τέλος μπορεί να λειτουργήσει λυτρωτικά και να βρε την κάθαρση.

P.S:εγώ την οικογένεια του Γκρέγκορ στο βιβλίο αυτό την σιχάθηκα

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s